Verbinding maken met de buitenwereld verbetert jezelf als mens: inspirerende verhalen van Joty ter Kulve en Etty Tjen A Kwoei

0



Door: Wati Chaeron

Op zondag 22 september 2019 heb ik als tweede generatie Indonesiër in Nederland, een bijzondere ontmoeting tussen twee oude dames bijgewoond. Beiden 92 jaar oud, opgegroeid in de stad Bandung (in voormalig Nederlands-Indië) en volgden onderwijs aan Het Christelijke Lyceum te Bandung tussen 1946 – 1948.

De koloniale samenleving kende een hiërarchische indeling van etnische groepen. Binnen dit systeem behoorde Joty ter Kulve als christen – en als kind van Europese en inheemse ouders – tot de Indo-Europese groep. Etty Tjen A Kwoei werd als Indonesische moslim gerekend tot de inheemse bevolking, die destijds als ‘inlanders’ werd aangeduid. Door hun verschillende etnische achtergronden groeiden zij op in gescheiden werelden. Later zou blijken dat zij desondanks veel gemeen hebben.

Tussen de verschillende etnische groepen bestond grote ongelijkheid in status en maatschappelijke mogelijkheden, een indeling die enkel en alleen werd gemaakt gebaseerd op je etnische afkomst. Jammer genoeg zien we dit fenomeen in verschillende mate nog steeds in onze moderne samenleving. We horen regelmatig dat mensen met een vreemde achternaam moeilijk aan een baan komen. Veranderen mensen dan niet? En waarom niet?

Als gevolg van de systematische segregatie in de koloniale tijd zijn er vele nare littekens. Een aanslag op hun identiteit en integriteit resulteren in diepe wonden die je levenslang achtervolgen. Desondanks hebben deze twee waardige vrouwen een bijzonder verhaal te vertellen, een inspiratie die ons moderne leven wakker doet schudden. Hun verhalen laat zien dat de kern van humanisme mensen verbinden en beminnen, ondanks het feit dat ze op het eerste gezicht verschillend zijn, zoals verschillende geloofsovertuigingen en huidskleuren.

Een eerlijke dialoog tussen Joty en Etty heeft geleid tot wederzijds respect en begrip voor elkaar. Toen Etty begon te vertellen dat ze Indische vrouwen het meest akelig vond omdat ze vroeger regelmatig door deze groep uitgescholden en geminacht werd, probeerde Joty haar gerust te stellen dat er (in haar beleving) gelukkig ook aardige Indische vrouwen zijn en dat ze het vreemd vond dat deze vrouwen Etty zo behandelden. Joty greep Etty’s hand en zei “maar WIJ zijn toch nu vrienden?” en dit bracht beide dames een ogenschijnlijk goed gevoel. Een warme glimlach verscheen op Etty’s gezicht als een mooi afgesloten hoofdstuk van verzoening.

Vele akelige ervaringen uit het Japanse interneringskamp heeft Joty weggestopt. Maar toen Etty openhartig over haar vervelende ongelijke behandeling vertelde, verzamelde Joty de moed om te delen dat zij ook heeft geleden onder allerlei sociale onrechtvaardigheden. Het meest aangrijpende dieptepunt was de onmenselijke behandeling door Japanse generaals die zij en andere geïnterneerden in het kamp moesten ondergaan. De pijn was nog sterk aanwezig. Van een verzoening was pas sprake toen Joty op een internationale conferentie van de Initiative of Change in Caux in Zwitserland werd uitgenodigd om Japanse officieren te verwelkomen. Het was een pijnlijke confrontatie, maar ze ging ervoor en het werd een emotioneel verzoeningsmoment toen een officier een waaiertje aan Joty aanbod. De officier vertelde dat hij commandant van een kamp was geweest in Indonesië en begon spontaan te huilen uit diepe spijt van wat er allemaal in het verleden gebeurd was. (bron: https://www.iofc.nl/node/679)

Wie had gedacht dat een eenvoudig vriendschappelijk gebaar naar elkaar toe, zoals bij elkaar op visite gaan, de gevoelens van angst, haat en woede naar liefde en verzoening kan veranderen. Het leren kennen van een onbekende haalt het beste in jezelf omhoog. We hebben elkaar nodig om onze werelden bij elkaar te brengen en te vermijden dat we denken in benauwde hokjes. Ik voel me Indonesisch maar tegelijkertijd ook Nederlands. Juist omdat ik aan beide landen mijn steentje bijdraag voor een meer humane samenleving.

NU JIJ

Vind jij ook dat de samenleving waar jij een deel uitmaakt verhard is?

Wat is dan jouw bijdrage om deze verharding te verzachten?




Share.

About Author

Leave A Reply